Olympia bezoekersgids — alles wat u moet weten vóór uw bezoek

In één oogopslag

Adres

Archaia Olympia, 270 65, Ilia (Elis), westelijke Peloponnesos, Griekenland

Openingstijden

Dagelijks geopend; zomer (ca. apr–okt) ~08:00–20:00, winter korter (~08:30–15:30); laatste toegang −30 min. Bevestig seizoensgebonden.

Opgericht

Heiligdom van Zeus; eerste Olympische Spelen gehouden in 776 v.Chr.

Spelen gehouden

Om de vier jaar van 776 v.Chr. tot afschaffing in 393 n.Chr.

Zeven Wereldwonderen

De Tempel van Zeus herbergde het goud-en-ivoren beeld van Zeus van Phidias

Combiticket

Opgravingsterrein + Archeologisch Museum + Museum van de Geschiedenis van de Olympische Spelen

Geldigheid ticket

Gedateerd — gereserveerd voor de door u gekozen dag

Het heiligdom van Zeus

Het antieke Olympia was de voornaamste heiligdom van de god Zeus in de Griekse wereld, gelegen in een ommuurd heilig bos, de Altis, in Elis op de westelijke Peloponnesos. De vroegste bouwsporen dateren van rond 600 v.Chr., en volgens de traditie vonden hier in 776 v.Chr. de eerste Olympische Spelen plaats. Vanaf die datum werden de Spelen elke vier jaar gehouden gedurende de klassieke oudheid, en trokken atleten en toeschouwers uit de hele Griekse wereld om te wedijveren en te vereren in de schaduw van de grote tempels. Het festival was in de kern religieus, ter ere van Zeus, en het vierjaarlijkse ritme werd zo belangrijk dat de Grieken de tijd maten in Olympiades. De Spelen duurden ruim duizend jaar voort, tot de laatste geregistreerde Olympiade in 393 n.Chr., nadat de christelijke keizer Theodosius I heidense feesten verbood.

Het heiligdom raakte later in verval, en aardbevingen en herhaalde overstromingen door de naburige rivieren Alfeios en Kladeos bedolven het geleidelijk onder sliblagen. Het bleef grotendeels vergeten tot systematische opgravingen in de 19e eeuw, toen Duitse archeologen de tempels, het Stadion en duizenden voorwerpen blootlegden. Tegenwoordig is de Altis een onregelmatige ommuurde vierhoek van meer dan 183 meter aan elke zijde, en terwijl u er doorheen loopt, beweegt u zich tussen de fundamenten van tempels, schatkamers en altaren die ooit het kloppende hart van de antieke Griekse wereld vormden. Het is een UNESCO-werelderfgoedlocatie, ingeschreven in 1989, en een van de bepalende plaatsen uit de oudheid. Hier staan is staan aan de oorsprong van een idee – atletische competitie als een heilige daad – dat nog steeds elke vier jaar de moderne wereld vormgeeft.

De Tempel van Zeus en een Wereldwonder

De Dorische Tempel van Zeus, gebouwd in het midden van de 5e eeuw v.Chr., domineerde het heiligdom en was een van de grootste tempels op het Griekse vasteland. Binnenin stond het kolossale zittende Zeusbeeld van de beroemde beeldhouwer Phidias, een chryselephantijns figuur van goud en ivier over een houten frame, dat tot aan het plafond van de tempel reikte. Het werd in de oudheid zo bewonderd dat het werd uitgeroepen tot een van de Zeven Wereldwonderen van de Antieke Wereld. Het beeld is al lang verloren, vernietigd of verwijderd in latere eeuwen, en er is geen kopie bewaard gebleven, maar zijn roem bleef een millennium lang bestaan als het definitieve beeld van de vader der goden.

De tempel zelf werd verwoest door aardbevingen, en vandaag liggen de massieve omgevallen zuiltrommels verspreid over de grond, precies waar ze omvielen – een van de meest indrukwekkende aanzichten op de hele site. In de buurt werd in de jaren 1950 het Atelier van Phidias opgegraven, deels geïdentificeerd aan de hand van de gereedschappen en mallen van de beeldhouwer die er werden gevonden, wat bevestigt waar het grote beeld werd gemaakt. De mooiste bewaarde sculpturen van de tempel – de gevelbeelden met de wagenrace van Pelops en de strijd tussen de Lapithen en Centauren, samen met de metopen die de Werken van Herakles uitbeelden – zijn nu te zien in het Archeologisch Museum van Olympia, dat ook door uw combiticket wordt gedekt. Door eerst de gevallen tempel te zien en daarna de geredde sculpturen, kunt u in uw verbeelding het gebouw reconstrueren zoals het ooit was, bekroond door een van de wonderen van de antieke wereld.

De Tempel van Hera en de Olympische vlam

De Tempel van Hera, bekend als het Heraion, is een van de oudste monumentale tempels in Griekenland, met bouwactiviteiten op de site die dateren van rond 600 v.Chr. Ouder dan de grote Tempel van Zeus ernaast, is het Heraion een lange, lage Dorische structuur waarvan de zuilen oorspronkelijk van hout waren en pas geleidelijk in de loop der eeuwen in steen werden vervangen, zodat de overgebleven schachten variëren in stijl en de langzame evolutie van de tempel documenteren. Verschillende zuilen staan nog overeind en geven een duidelijk beeld van de schaal en ouderdom van het gebouw, en hier werd tijdens de 19e-eeuwse opgravingen de beroemde Hermes van Praxiteles gevonden, nu een van de schatten van het museum op de site.

Het Heraion heeft een bijzondere plaats in de moderne wereld, omdat voor deze tempel de Olympische vlam wordt ontstoken voor elke moderne Olympische Spelen. Met behulp van een parabolische spiegel om de zonnestralen te concentreren, steken priesteressen een fakkel aan die de estafette start die de vlam naar de gaststad brengt. De ceremonie verbindt de moderne Spelen opzettelijk met hun antieke oorsprong in Olympia, en de lage ruïnes van het Heraion zijn de symbolische bron van de hele moderne Olympische beweging. Staand tussen de verweerde zuilen bevindt u zich op de exacte plek die om de twee jaar naar de wereld wordt uitgezonden wanneer de vlam wordt ontstoken. Voor veel bezoekers is deze stille, antieke tempel, meer dan de grotere ruïnes in de buurt, het meest ontroerende monument in het hele heiligdom – een levende draad tussen de oudheid en vandaag.

Het antieke Stadion

Vanuit het heiligdom van de Altis leidt een overwelfde stenen tunnel, de krypte waardoor atleten en juryleden ooit optrokken, naar het antieke Stadion. Door deze schemerige gang naar het open loopveld lopen is een van de meest sfeervolle momenten van elk bezoek aan het antieke Olympia. De baan zelf is opmerkelijk intact bewaard gebleven: een vlak aardveld van ongeveer 192 meter lang tussen de oorspronkelijke stenen start- en finishlijnen, die nog steeds in de grond liggen waar de voetraces begonnen en eindigden. Deze lengte, de stadion, gaf zijn naam zowel aan het loopnummer als aan de antieke Griekse lengtemaat, en uiteindelijk aan het woord stadion zelf.

Er zijn hier geen stenen zitplaatsen, zoals in latere Romeinse arena's; in plaats daarvan rijzen eenvoudige grashellingen aan weerszijden op, die ooit tienduizenden toeschouwers herbergden die op de kale hellingen zaten om naar de races te kijken. De juryleden zaten op een stenen platform langs een zijde, en het altaar van Demeter Chamyne stond ertegenover. Omdat de baan open en onomheind is, zijn bezoekers vrij om de volledige lengte te belopen, en velen kunnen de verleiding niet weerstaan om zich bij de antieke startblokken op te stellen en zelf de baan te rennen. Dit doen op dezelfde grond waar de eerste Olympiërs bijna drieduizend jaar geleden streden, is voor de meeste mensen het hoogtepunt en de blijvende herinnering van het hele bezoek. Het Stadion ligt op korte loopafstand van de tempels, dus neem ruim de tijd om er te komen en er te vertoeven.

Het Atelier van Phidias en de Altis

Voorbij de twee grote tempels strekt de rest van het heiligdom zich uit – een dichte en opmerkelijk complete verzameling monumenten die samen het antieke Olympia tot een van de meest lonende antieke sites maken om doorheen te lopen. Het Atelier van Phidias, opgegraven in de jaren 1950 en geïdentificeerd door de gereedschappen en mallen van de beeldhouwer die er werden gevonden, is waar het kolossale goud-en-ivoren Zeusbeeld daadwerkelijk werd gemaakt; in latere eeuwen werd er een vroegchristelijke basiliek overheen gebouwd. Dichtbij staat het Philippeion, een elegant rond monument begonnen door Philippus II van Macedonië aan het einde van de 4e eeuw v.Chr. ter viering van zijn overwinning bij Chaeronea – de enige structuur in de Altis die aan een menselijke familie was gewijd in plaats van aan een god.

Het Bouleuterion, of raadhuis, is waar de deelnemers de Olympische eed zwoeren om eerlijk te concurreren. Langs een terras staat de rij schatkamers, kleine tempelachtige gebouwen waarin Griekse steden hun offers en wijgeschenken bewaarden. Ten noordwesten liggen de Palaestra en het Gymnasion, de zuilengalerijen van de trainingsvelden waar atleten worstelen, boksen en hardlopen oefenden, en nabij het Stadion het Nymphaeum, een monumentale Romeinse fontein gebouwd rond 150 n.Chr. om het heiligdom van vers water te voorzien. Voeg daarbij de altaren, het Prytaneion waar overwinnaars werden gefêteerd, en het gastenverblijf Leonidaion, en het heiligdom onthult zich niet als een enkele ruïne, maar als een hele antieke stad gewijd aan sport en verering. Neem de tijd om tussen deze minder bekende monumenten te dwalen, waar de drukte afneemt en de sfeer verdiept tot iets dat dichter bij de heilige plaats staat die het ooit was.

De twee musea

Uw combiticket dekt niet alleen de archeologische site, maar ook de twee musea, en ze zijn essentieel om te begrijpen waar u doorheen hebt gelopen. Het Archeologisch Museum van Olympia is een van de beste in Griekenland en herbergt de verplaatsbare schatten die uit het heiligdom zijn teruggevonden. Het middelpunt is het beeldhouwwerk van de Tempel van Zeus: de twee grote gevels met de wagenrace van Pelops en de strijd tussen de Lapithen en Centauren, en de metopen met de twaalf Werken van Herakles, tentoongesteld in een speciaal gebouwde zaal die u in staat stelt het hele decoratieve programma van de tempel te lezen.

In hetzelfde museum staan twee van de meest bewonderde werken van de antieke Griekse kunst: de Hermes van Praxiteles, gevonden in de Tempel van Hera, en de rijzende Nike, of Overwinning, van Paionios, ooit gezeten op een hoge pilaar voor de Tempel van Zeus. Bronzen helmen, votiefbeeldjes en de gereedschappen van de beeldhouwer uit het Atelier van Phidias vullen een collectie die is samengesteld uit de duizenden voorwerpen die de opgravingen hebben opgeleverd. Het tweede museum, het Museum van de Geschiedenis van de Antieke Olympische Spelen, vertelt het verhaal van de Spelen zelf: de evenementen, de training, de prijzen en de atleten, en brengt de lege loopbaan van het Stadion weer tot leven. Door de musea samen met de ruïnes te zien – idealiter eerst de site en daarna de collecties – kunt u het heiligdom in uw verbeelding herbouwen, de sculptuur terugplaatsen in de tempels en de deelnemers in het Stadion. De twee musea liggen op korte loopafstand van de ingang van de site.

Erheen reizen en bezoeken

Het antieke Olympia ligt in Elis op de westelijke Peloponnesos, naast het moderne dorp Archaia Olympia, in de groene vallei waar de rivieren Alfeios en Kladeos samenkomen. De dichtstbijzijnde stad van enige omvang is Pyrgos, ongeveer 20 kilometer naar het westen, dat fungeert als het lokale transportknooppunt. Voor de vele bezoekers die over zee komen, ligt de cruisepoort Katakolo op ongeveer 30 tot 45 minuten rijden, en Olympia is met gemak de populairste kustexcursie aan deze kust, dus op cruisedagen brengt een geconcentreerde golf van touringcars vanaf de late ochtend. Vanuit Athene is de site ongeveer drieënhalf tot vier uur rijden, via de landengte van Korinthe en dan westwaarts; het is ook bereikbaar met de KTEL-intercitybus met een overstap in Pyrgos.

Er is geen luchthaven in Olympia en het regionale treinverkeer is beperkt, dus de meeste onafhankelijke reizigers komen met de auto of touringcar. De archeologische site en de twee musea liggen dicht bij elkaar aan de rand van het dorp, op loopafstand van elkaar. Het is een grote, open site met echte afstanden tussen de tempels, het Stadion en de musea, en schaduw is beperkt, dus stevige schoenen, een hoed, zonnebrandcrème en water zijn essentieel, vooral in de felle Peloponnesische zomer. Reken op ongeveer tweeënhalf tot drie uur om de site en beide musea in een comfortabel tempo te zien, en overweeg om te overnachten in het dorp Archaia Olympia, zodat u de ruïnes kunt verkennen in het koele, stille eerste uur na opening, voordat de touringcars en cruisereizen arriveren.

Openingstijden en het gedateerde ticket

Het antieke Olympia is dagelijks geopend, het hele jaar door, met het al lang bestaande seizoenspatroon van de grote Griekse staatssites: langere openingstijden in de zomer, wanneer het heiligdom tot in de avond open kan blijven, en kortere uren in de winter, wanneer de vroege zonsondergang de dag inkort. De laatste toegang is enige tijd voor sluitingstijd, doorgaans ongeveer dertig minuten, en de archeologische site en de twee musea hanteren hun eigen openingstijden, die meestal op elkaar zijn afgestemd maar het waard zijn om apart te controleren, vooral in de winter. Omdat de exacte tijden per seizoen verschuiven en kunnen veranderen op Griekse feestdagen, is de meest betrouwbare gewoonte om de actuele openingstijden en laatste toegangstijden van de dag te controleren voordat u op reis gaat, in plaats van te vertrouwen op een vaste regel.

De openingstijden worden bepaald door de site-autoriteit, en wij publiceren geen officiële prijzen of beweren de eigen ticketbalie van de exploitant te zijn. Wat wij doen, is uw toegang reserveren voor de enkele dag die u kiest, zodat uw bezoek is vastgelegd op een datum die bij uw reis past. De archeologische site is de hele dag open op uw gekozen datum, waardoor u de vrijheid heeft om vroeg te komen voor de koele, stille ochtend of in de late middag te komen nadat de cruisetouringcars zijn vertrokken. Het Archeologisch Museum kan tijdens drukke periodes tijdsloten hanteren, en wij regelen dat voor u als onderdeel van de boeking. Met uw gedateerde ticket al in handen, loopt u op de dag zelf direct naar de poort en besteedt u uw tijd aan het heiligdom van Zeus in plaats van in de rij bij het ticketloket in de open lucht.

Veelgestelde vragen